نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجهه‌ی ایرانیان با اروپا (بخش اول)

ایرانِ قرن نوزدهم را تصور کنید؛ جایی که خبری از برق، قطار یا رستوران و هتل نیست. حالا تصور کنید گروهی از ایرانیان برای اولین بار پا به اروپا می‌گذارند و با چیزهای جدید مواجه می‌شوند: خیابان‌های روشن با چراغ گاز و برق، قطارهایی که از دل تونل‌ها، کوه‌ها را درمی‌نوردند، زنانی که آزادانه در تئاترها نشسته‌اند و پارلمانی که قید و بندی بر دست پادشاه بسته است.

در این شماره‌ی «چنین شد»، از اولین ایرانی‌هایی می‌شنوید که در دوره‌ی قاجاریه به اروپا رفتند و سفرنامه نوشتند. سفرنامه‌هایی که ما بفهمیم اولین مواجهه‌ی ایرانی‌ها با اروپا چطور بوده است. آنجا چه چیزهایی دیده‌اند، از چه حیرت کرده‌اند، چه چیزهایی را دوست داشته‌اند، چه چیزهایی باب میلشان نبوده و آیا اروپا را با ایران مقایسه می‌کرده‌اند یا نه.

در این اپیزود به دنیای سفرنامه‌نویسان قاجار می‌رویم؛ کسانی مثل میرزا صالح شیرازی (که اولین روزنامه‌ی ایران را بعد از دیدن مطبوعات لندن راه انداخت)، ناصرالدین‌شاه (که از دیدن تونل‌های راه‌آهن حیرت کرد) و میرزا ابراهیم خان صحاف‌باشی (کاسب تهرانی که سینماتوگراف را به ایران آورد و اولین سالن سینما را در لاله‌زار راه انداخت).

بخش اول:

میرزا ابوالحسن خان ایلچی، میرزا صالح شیرازی، رضاقلی میرزا، فرخ خان امین‌الدوله، حاجی سیاح، حاجی پیرزاده

بخش دوم:

ناصرالدین شاه قاجار

بخش سوم:

عمادالسلطنه، میرزا ابراهیم خان صحافباشی تهرانی

بخش چهارم:

مظفرالدین شاه قاجار، علی خان ظهیرالدوله، میرزا نصرالله خان ناصرالسلطنه

_____________________

تهیه‌کننده، سردبیر و راوی:

حسین سبحانی

پژوهشگر و نویسنده:

حسین سبحانی

طراحی لوگو و کاور:

معراج قنبری

با سپاس از:

منصور ضابطیان

مجید عبدامین

_____________________

یوتیوب چنین شد

در کانال یوتیوب، ویدیوهایی متفاوت از پادکست اما مرتبط با موضوعات مورد علاقه‌ی چنین شد خواهید دید.

_____________________

حمایت مالی از چنین شد

اینستاگرام چنین شد

_____________________

منابع اصلی این روایت:

روزنامه‌ی خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (از شوال ۱۲۸۸ تا ذیحجه‌ی ۱۲۹۰ ق. به انضمام سفرنامه‌ی اول فرنگ)، به کوشش مجید عبدامین، انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن

پاریس از دور نمایان شد؛ پاریس به روایت مسافران دوره‌ی قاجار، به کوشش علی‌اکبر شیروانی، نشر اطراف

آسمان لندن زیاده می‌بارد؛ لندن به روایت مسافران دوره‌ی قاجار، به کوشش علی‌اکبر شیروانی، نشر اطراف

سفرنامه‌ی ابراهیم صحافباشی تهرانی، به اهتمام محمد مشیری، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران

سفرنامه‌ی ناصری، ناصرالسلطنه میرزا نصرالله طباطبائی دیبا، تحقیق و تصحیح رسول جعفریان، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی

سفرنامه‌ی حاج سیاح، به کوشش علی دهباشی، انتشارات سخن

_____________________

Musics:

Ländler - Anonymous, Paul Dean, Kevin Power

Vu Bistu Geveyn Ven Di Gelt Iz Geveyn - Maxwell Street Klezmer Band

Psalm 27 The Lord is my light and my salvation - Henry Thomas Smart

Petite Suite de Concert, Op. 77, III. Un sonnet d'amour - Samuel Coleridge-Taylor

Danse rustique - William Henry Squire

It's So Overt It's Covert - Hans Zimmer

Valse de la Rose - Les Petits Parisians

Padam Padam - Jacques Ferchit

Sous le ciel de Paris - Baguette Quartette

Sous le ciel de Paris - Édith Piaf

Mazurka in blu - Blue Reed

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.